του Μάκη Μπαλαούρα Εφ. «Πατρίς» Πύργου
Η ζωή στην περιφέρεια, σε μερικά πράγματα, είναι καλύτερη από τα μεγάλα αστικά κέντρα και ιδιαίτερα της Αθήνας. Οι σχέσεις των ανθρώπων γίνονται πιο ανθρώπινες, πιο ζεστές, αν και σημειώνονται από την άλλη προστριβές, φθόνος, κουτσομπολιά, πράγμα που δε συμβαίνει στα κέντρα που η ζωή είναι πιο απρόσωπη, απόμακρη, αφιλόξενη.
Αυτά είναι τα γενικά χαρακτηριστικά που ίσχυαν λίγο αργότερα από τότε που σχηματίστηκε η γεωγραφική κατανομή πόλεων – κωμοπόλεων – χωριών. Πριν ξεσπάσει η κρίση με την απρόσμενη βαρβαρότητα, κυρίως για τους πιο αδύναμους της κοινωνίας, τα προβλήματα της περιφέρειας κρύβονταν κάτω από την «ανάπτυξη».
Το άνοιγμα της ψαλίδας στη φτώχεια, στον κοινωνικό αποκλεισμό ή στο πνευματικό επίπεδο καλυπτόταν από την επίπλαστη ευδαιμονία και από κάποιο μερτικό από τη συνολική πίτα. Με την κρίση όμως η κοινωνική πυραμίδα φωτογραφήθηκε στην κανονική της μορφή. Ανάποδα. Το κατά κεφαλήν εισόδημα της Ηλείας που ήταν στη δεκαετία του ΄70 στο 84,5% του μέσου κατά κεφαλήν της χώρας, σιγά σιγά κατρακυλούσε φτάνοντας, πριν ακόμα ξεσπάσει η ορμή της κρίσης, στο 54%!, αλλά δεν ενοχλούσε καθόλου τους λεγόμενους ταγούς της, παρά μόνο αυτούς που την υφίσταντο, τους καταφρονημένους, αλλά και τους πιο φωτεινούς πνευματικούς ανθρώπους.
Από τον Καρκαβίτσα στον αναλφαβητισμό
Παράλληλα, πέραν των οικονομικών δεικτών, σημειωνόταν μια, ακόμα, μεγαλύτερη πτώση του πνευματικού επιπέδου.
Στην ιδιαίτερη πατρίδα του Καρκαβίτσα, αλλά και των νεότερων του όπως του Τάκη Σινόπουλου, Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, Γιώργη Παυλόπουλου, Νίκου Καχτίτση, Θόδωρου Βαρουξή, Ντίνου Ψυχογιού, Ηλία Παπαδημητρακόπουλου, Θέμη Τζίφα και του Τάκη Δόξα, προσφέροντας παιδεία μέσα από όλα τα είδη της λογοτεχνίας, αλλά και της πολιτικής επιστήμης, όπως του αγωνιστή και εξαιρετικού επιστήμονα Σάκη Καράγιωργα.
Σ’ αυτόν, λοιπόν τον τόπο, όπου, επιπλέον, γινόταν συναγωνισμός μεταξύ των Λυκείων της Ηλείας για το πόσοι εισέρχονται στα πανεπιστήμια, σήμερα κατέχει μία από τις τρεις πρώτες θέσεις στον αναλφαβητισμό! Πνευματική καθίζηση, φτώχεια, διάλυση της παραγωγικής βάσης, ίδρυμα-φυλακή παιδικών ψυχών στα Λεχαινά, άθλιο δίκτυο συγκοινωνιών, νερό μολυσμένο, εγκληματικές συμμορίες που απειλούν δημοσιογράφους και πολιτικούς και σκουπίδια παντού.
Χωματερή όλος ο Πύργος από το Επαρχείο έως το Νοσοκομείο, χωματερές παράνομες σ’ όλες τις πόλεις και τα χωριά, μολύνοντας το νερό και τους ανθρώπους.
Στην Ηλεία μες το κέντρο, φύτρωσε καινούργιο δέντρο
Το τραγούδι του Μάνου Λοΐζου και Φώντα Λάδη ταιριάζει απόλυτα σε αυτά που γεννιούνται κάτω από την άθλια κατάσταση του νομού. Αυτές τις μέρες πραγματοποιείται το 17ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, αρχίζοντας από τον Πύργο και διαχεόμενο σ’ όλες τις πόλεις της Ηλείας. «Εισιτήριο» υπάρχει, αλλά είναι εθελοντική προσφορά σε τρόφιμα ή φάρμακα που θα διατεθούν σε κοινωνικές δομές, αλλά και στο Κομπάνι. Θα προβληθούν 678 ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους καθώς και κινουμένων σχεδίων από 61 χώρες, απ’ όλη την Ευρώπη έως την Ινδία, Παλαιστίνη, Ιαπωνία, Ταϊβάν, καλύπτοντας θέματα που εμπνέονται από την αγάπη για τον άνθρωπο, τη ζωή και τη φύση, αποκλείοντας ταινίες που προωθούν τη βία, το ρατσισμό, τον πόλεμο και το σεξισμό.
Τα προβλήματα που παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, αναφέρονται στους μετανάστες, στις πολυποίκιλες επιπτώσεις της κρίσης, στις σχέσεις των νέων Ισραήλ-Παλαιστίνης, το εκπαιδευτικό σύστημα της Βουλγαρίας, η ζωή των παιδιών στο Ιράκ, το εμπάργκο στην Κούβα κ.τ.λ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα στο Φεστιβάλ έχει η η Camera Zizanio, δημιουργία στην οποία συμμετέχουν 184 σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη την επικράτεια. Οι μαθητές, φέτος υπέβαλαν 480 (!) ταινίες. Η επιτυχής παρουσία των Ζιζανίων έχει δημιουργήσει ένα αντίστοιχο ρεύμα στο εξωτερικό. Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ πραγματοποιούνται εργαστήρια κινηματογράφου (δημιουργία, ντοκιμαντέρ, μουσικής, κινουμένων σχεδίων), καθώς και συζητήσεις με πνευματικούς ανθρώπους, όπως η Άλκη Ζέη, ο Μάνος Κοντολέων και Γρηγόρης Χαλιακόπουλος.
Το περασμένο Σάββατο στην έναρξη του Φεστιβάλ, το παραδοσιακό Θέατρο Απόλλων του Πύργου, είχε ασφυκτικά γεμίσει από τα τιτιβίσματα παιδιών και νέων, στην ηλικία πάνω κάτω του Νίκου Ρωμανού, που την ίδια ώρα αγωνιζόταν με τη ζωή του για την προάσπιση των δικαιωμάτων του…
Να, λοιπόν, που από τις υλικές και πνευματικές χωματερές της Ηλείας, ξεπηδούν ζιζάνια που σκορπούν ευωδιαστά λουλούδια ανθρωπιάς, δημιουργίας και συλλογικότητας. Ας νιώθουν την πιο πλατιά ικανοποίηση οι κεντρικοί συντελεστές ο σκηνοθέτης Δημήτρης Σπύρου, ο λογοτέχνης Χρήστος Κωνσταντόπουλος και ο Νίκος Θεοδοσίου, που κόντρα στις οικονομικές αντιξοότητες από ένα μπατακτζίδικο κράτος, πήραν την πνευματική σκυτάλη από τους παλιούς πνευματικούς μπροστάρηδες και τη δίνουν φλεγόμενη στα παιδιά και τους νέους.
